Çocuklarda Ahlak Gelişimi- I: Piaget'nin Ahlak Gelişim Kuramı ve Freud'un Ahlak Gelişimi Görüşü

 

Piaget (1896 – 1980), bilişsel gelişim üzerinde önemli piagetçalışmalar yapmış olan İsviçreli psikologtur. Piaget’e göre bebek hayata tamamen benmerkezci gelir ve dünyaya itaat etmeye hatta sosyal kuralları anlamaya hazır halde dünyaya gelmez. Piaget’e göre ahlak gelişimi bencilliğin ben merkezciliğin üstesinden gelebilmeyi, başkalarının iyiliğini ve bakış açılarını gözetmeyi içerir.

Piaget’nin Ahlak Gelişim Kuramı 3 evreden oluşur:

1.Ahlak  Öncesi  Dönemi: (1 yaş4 yaş)

Çocuk, kuralın ne olduğuna ve ne işe yaradığına dair çok az farkındalığı vardır.

Çocuk için doğru, yanlış kavramlarının mantıklı bir açıklaması yoktur,tesadüfidir.

2.Ahlak Realizm Dönemi: (4 yaş5 yaş ve üstü)

Çocukların düşünceleri daha sistematik hale gelir.

Yargılamaları gerçek veya objektif zarara göre yaparlar. Ancak davranışın arkasındaki nedeni gözetmezler. Örneğin bilerek 1 bardağın devrilmesi ile 15 bardağın kazara devrilmesini denk tutarlar.

Kuralları mutlak olarak kabul ederler(otorite figürü bu kuralı ahlak-gelisimikoydu, değşitirilemezler)

Doğru ve yanlışlar olan kurallar göre değerlendirilir.

3.Ahlak sübjektivizmi Dönemi: (9 yaş10 yaş ve üstü)

Çocuklar bu yaşlarda kuralların değişebileceğini ve tartışılabilir olduğunu kavrar.

Yargılamalarında kişilerin niyetlerini göz önünde bulundururlar.

 Ahlak gelişimindeki yukarıda bahsedilen 3 evrenin gelişimi Piaget’e göre  bilişsel kapasite ve sosyal deneyim olmak üzere 2 etkene bağlıdır.

1.Bilişsel Kapasite

Egosantrizm, çocuğun düşünce yapısını etkiler ve başka kişilerin niyetlerini anlamada engel oluşturur. Ancak çocuk bazı kavramları kavraya bildiğinde (eşitlik, adalet, otorite gibi) başka kişilerinde bakış açılarını fark eder ve kuralların değişmez olduğunu anlar. Bu değişimler Piaget’e göre orta çocukluktan önce gerçekleşmez.

2.Sosyal Deneyim

Piaget’e göre sosyal  etkileşim  ahlak gelişiminde önemlidir. Özellikle yetişkinden çok akran ilişkilerinin ahlak realizminden ahlak sübjektivizmine geçişinin gelişimini desteklediğini savunur.

Piaget’ın ahlak gelişimi dönemleri keskin bir biçimde ayırması eleştirilmiştir. Çocukların tek bir dönemde olmayıp iki dönemin özelliklerini taşıyabileceği ve bunun olay odaklı değişebileceği belirtilmiştir. Örneğin çocukların bazen niyet ile bazen de verilen zarara göre karar verme yetileri gibi.

 

›  Freud’a Göre Çocuklarda Ahlak Gelişimifreud

Freud, (1856-1939) psikanalitik yönelimi geliştirmiş olan Avusturyalı nörolodur. Freud’a göre çocuklar, ebeveynlerini severken aynı zamanda onlardan korkarlar zira ebeveynler sadece güven ve sevgi merkezleri değil aynı zamanda kontrol ve endişe kaynağıdırlar.

Sevgi objelerine karşı negatif duygular kabul görmediği için ve bundan doğan çatışmayla baş edebilmek için çocuklar ebeveynlerinin yasaklarını içselleştirir. Dolayısı ile vicdan baskın olan ile özdeşleşmedir. Buna Freudsuper ego ‘demiştir.

Böylelikle çocuklar ebeveynlerinin sevgisini kaybetmezken sınırlarını aşıp suçluluk duydukça kendilerini cezalandırılan bir mekanizmaya sahip olurlar. Önceden ebeveyne hissedilen kızgınlık içe dönmüştür. Cezadan korkmadan çok suçluluktan gelen korku bir motivasyon olmuştur. Bu sosyal normlara uyma konusunda bir güdüdür.

 

Bir yorum

Bir Yorum Yazin

Mail adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar işaretlenmiştir *

*

Powered by themekiller.com anime4online.com animextoon.com apk4phone.com tengag.com moviekillers.com