ergenlik-donemi-ebeveynlik

Ergenlik Yıllarını Sağ Salim Atlatmak

Gece yarısı kalkıp emzirme, yeni yürümeye başlamış çocuğun öfke nöbetleriyle başa çıkma ve okulun ilk günü yaşanan hüzün zamanlarını geride bıraktınız. Peki, o halde neden “ergenlik” kelimesi sizi bu kadar endişelendiriyor?

Ergenlik yıllarının yalnızca fiziksel değil duygusal ve entelektüel olarak da yoğun bir büyüme dönemi olduğunu düşünecek olursak bu dönemin pek çok aile için kafa karışıklığına ve kargaşaya sebep olması anlaşılır bir durumdur.

Bazı yetişkinlerin olumsuz algılarına karşın gençler aslında çoğunlukla enerji dolu, düşünceli ve idealisttirler; neyin doğru ve adil olduğu konusunda derin fikirleri vardır. Bu yüzden, ergenlik ebeveyn ve çocuk için bir çatışma dönemi olabilse de, ergenlik yılları aynı zamanda çocukların bağımsız birer birey olarak büyümeleri için gerekli olan bir zamandır.

Ergenlik Yıllarını Anlamak

Peki o halde ergenlik ne zaman başlar? Herkes farklıdır; erken gelişenler, geriden gelenler, hızlı büyüyenler, yavaş ama istikrarlı bir gelişme gösterenler vardır. Başka bir deyişle, normal olarak değerlendirebileceğimiz durumlar çok geniş bir yelpazeye yayılır.

Ancak buluğ çağı ve ergenlik arasında (yapay da olsa) bir ayrım yapmak önemlidir. Pek çoğumuz buluğ çağını yetişkin cinsel özelliklerin gelişimi olarak düşünürüz: göğüslerin büyümesi, menstrual döngüler, pübik kıllar ve yüz bölgesinde kıllanma. Bunlar kesinlikle buluğ çağının ve yaklaşan yetişkinliğin en görünür işaretleridir ancak (8 ila 14 yaşları arasında)  fiziksel değişiklikler gösteren çocuklar aynı zamanda dışarıdan görülemeyen bir dizi değişim daha geçirebilirler. Bunlar ise ergenlik değişimleridir.

Pek çok çocuk ergenliğin başladığını ebeveynlerine karşı gösterdiği davranışlarda çarpıcı bir değişimle ortaya koyar. Anne ve babadan ayrılmaya ve daha bağımsız olmaya başlarlar. Bu yaştaki çocuklar aynı zamanda başkalarının, özellikle de yaşıtlarının kendilerini nasıl gördüğünün gittikçe daha çok farkına varırlar ve uyum sağlamak için çaresizce çabalamaya başlarlar. Konu karar vermeye geldiğinde yaşıtları, ebeveynlerinden çok daha önemli hale gelmeye başlar.

Çocuklar genelikle farklı görünümleri ve kimlikeri “denemeye” ve yaşıtlarına kıyasla farklı olduklarının daha çok farkına varmaya başlarlar ki bu da ebeveynlerle yaşanan sorunlara ve çatışmalara sebep olabilir.

İnatlaşma

Ergenliğin en tipik özelliklerinden biri de anne ve babayla durmadan zıtlaşan asi, yabani gençtir. Bu, bazı çocuklar için geçerli olmasına ve bir duygusal iniş çıkış dönemi olmasına karşın bu stereotip ergenlerin çoğunu temsil etmez.

Yine de ergenlik yıllarının en temel hedefi bağımsızlık kazanmaktır. Bunu başarabilmek için, gençler ebeveynlerinden uzaklaşmak zorundadırlar özellikle de en yakın hissettikleri ebeveynlerinden. Bu da gençlerin her zaman ebeveynleriyle anlaşmazlık içinde olduğunu ya da eskiden olduğu gibi onlarla vakit geçirmek istemediklerini hissettirebilir.

Gençler olgunlaşırken daha soyut ve daha mantıklı düşünmeye başlarlar. Kendi ahlaki kurallarını oluşturmaya başlarlar. Ebeveynler, bir zamanlar kendilerini memnun etmek için kurallara uyan çocukların birdenbire kendilerini ve fikirlerini güçlü bir biçimde ortaya koyarak ebeveyn kontrolüne baş kaldırmaya başladığını görebilirler.

Genç çocuğunuza bir birey olmak için ne kadar alan tanıdığınıza daha dikkatli bakmanız ve şöyle sorular sormanız gerekebilir: “Ben kontrolcü bir ebeveyn miyim?”, “Çocuğumu dinliyor muyum?” ve “Çocuklarımın fikirleri ve zevkleri benimkilerden farklı mı?”

Ergenlik Yıllarında Ebeveynlik Etmek için İpuçları

Bu yıllarda yolunuzu bulmak için bir yol haritası mı arıyorsunuz? İşte bazı ipuçları:

Kendinizi Eğitin

Ergenlerle ilgili kitaplar okuyun. Kendi ergenlik yıllarınızı düşünün. Akneyle mücadele ettiğiniz günleri ya da erken veya geç gelişimden duyduğunuz utancı hatırlayın. Normalde çok neşeli olan çocuğunuzda ruh hali değişimleri olmasına ve bir birey olarak olgunlaşırken daha fazla çatışmaya girmesine hazırlıklı olun. Nelerle karşılaşacağını bilen ebeveynler bununla daha iyi baş edebilirler. Ne kadar çok şey bilirseniz, kendinizi o kadar iyi hazırlarsınız.

Çocuklarla Erkenden ve Sık Sık Konuşun

Menstruasyondan ya da uykuda boşalmadan bahsetmek için bunların gerçekleşmesini beklemek, geç kalmak demektir. Çocukların erken yaşta bedenleriyle ilgili sordukları sorulara, kızlar ve erkekler arasındaki farkalara ve bebeklerin nereden geldiğine dair sorulara yanıt verin. Fakat onları bilgiye boğmayın yalnızca sorularına yanıt verin. Eğer cevapları bilmiyorsanız güvendiğiniz bir arkadaşınız ya da bir pediyatri uzmanı gibi güvenilir birinden öğrenin.

Çocuklarınızı tanıyorsunuz. Çocuğunuz cinsellikle ilgili şakalar yapmaya başladığınında ya da kişisel görünüşe olan ilgisi artmaya başladığında bunu fark edebilirsiniz. Bu, kendi sorularınızla dahil olmak için iyi bir zamanlamadır. Örneğin:

  • Bedeninde herhangi bir değişiklik fark ediyor musun?
  • Sana yabancı gelen duygular hissediyor musun?
  • Bazen nedenini bilmeden üzgün hissettiğin oluyor mu?

Yıllık fiziksel bir muayene bunları konuşmak için çok uygun bir zamandır. Bir doktor, ergenlik çağına girmek üzere olan çocuğunuza ve size gelecek yıllarda neye hazırlıklı olmanız gerektiğini daha iyi açıklayabilir. Bir muayene, iyi bir ebeveyn/çocuk konuşması için bir kırılma noktası oluşturabilir. Bu konuşmaları yapmak için ne kadar çok beklerseniz çocuğunuzun yanlış kanılar geliştirmesi ya da fiziksel ve duygusal değişimlerden korkması veya utanç duyması olasılığı o kadar artar.

İletişim kanallarını ne kadar erken açarsanız onları ergenlik yıllarında açık tutma şansınız da o kadar artar. Çocuğunuza, buluğ çağı hakkında bu çağdaki çocuklar için yazılmış kitaplar verin. Kendi ergenliğinize dair anılar paylaşın. Çocuklar için anne ve babanın da aynı şeyleri yaşadığını bilmek kadar rahatlatıcı bir şey yoktur.

Kendinizi Çocuğun Yerine Koyun

Biraz endişeli ve utangaç hissetmenin normal olduğunu ve bir an yetişkin gibi hissederken başka bir an çocuk gibi hissetmenin sorun olmadığını çocuğunuzun anlamasına yardımcı olarak onunla empati kurun.

Ne Konuda Mücadele Edeceğinizi Seçin

Çocuklar saçlarını boyamak, siyah oje sürmek ya da acayip kıyafetler giymek istiyorsa karşı çıkmadan önce iki kez düşünün. Gençler ebeveynlerini şoka uğratmak ister bu yüzden geçici ve zararsız bir şeyi yapmalarına izin vermek çok daha iyidir. İtirazlarınızı gerçekten önemli olan şeyler, tütün, uyuşturucular ve alkol gibi şeyler ya da görünüşlerini kalıcı olarak etkileyecek şeyler için kullanın.

Genç çocuğunuzun neden belirli bir biçimde giyinmek ya da görünmek istediğini sorun ve nasıl hissettiğini anlamaya çalışın. Ayrıca farklı görünürse başkalarının onu nasıl algılayacağını konuşmak da isteyebilirsiniz, çocuğunuzun dışarıdan nasıl görüleceğini anlamasına yardımcı olun.

Beklentiler Kurun

Ergenler, ebeveynlerinin kendilerine yüklediği beklentiler konusunda mutsuz görünüyor olabilirler. Yine de genellikle ebeveynlerinin iyi notlar, kabul edilebilir davranışlar ve evin kurallarına bağlı olmak gibi belirli şeyleri bekleyecek kadar onları umursadığını bilmeye ihtiyaçları vardır. Eğer ebeveynlerin makul beklentileri varsa çocukların bunları karşılamaya çalışması olasıdır. Makul beklentiler olmadan çocuğunuzun onu umursamadığınızı hissetmesi mümkündür.

Çocuğunuzu Bilgilendirin ve Kendiniz de Bilgilenin

Ergenlik yılları genellikle deneme yanılma zamanlarıdır ve bazen bu denemeler risk içeren davranışları da içerebilir. Cinsellik, uyuşturucu, alkol ya da tütün kullanımı gibi konuları konuşmaktan kaçınmayın. Zor konuları çocuklarla bunlara maruz kalmadan önce açıkça konuşmak, zamanı geldiğinde sorumluluk duygusuyla hareket etme olasılıklarını artıracaktır. Ailenizin değerlerini genç çocuğunuzla paylaşın ve neyin doğru ve yanlış olduğu konusundaki inançlarınız ile bunların nedenlerini açıklayın.

Çocuğunuzun arkadaşlarını ve arkadaşlarının ebeveynlerini tanıyın. Ebeveynler arasında düzenli ilteşim aynı yaş grubundaki tüm gençler için güvenli bir çevre yaratma konusunda büyük yol kat etmeye yarayabilir. Ebeveynler çocuklara izlendiklerini hissettirmeden çcouklarının etkinliklerinin takibini yapma konusunda birbrilerine yardımcı olabilirler.

Uyarı İşartelerini Bilin

Ergenlik çağında belirli bir değişim miktarı normaldir. Fakat kişilikte ya da davranışlarda fazla köklü ya da uzun vadeli değişimler uzman yardımına ihtiyaç duyan bir soruna işaret ediyor olabilir. Bu uyarı işaretleri konusunda dikkatli olun.

  • aşırı kilo alımı ya da kaybı
  • uyku sorunları
  • hızlı köklü kişilik değişiklikleri
  • arkadaşlarda hızlı değişimler
  • sık sık okulu asmak
  • notlarda düşüş
  • intihar üzerine konuşma hata şaka yapma
  • tütün, alkol ya da uyuşturucu kullanma belirtileri
  • yasaları çiğneme

6 haftdan fazla süren herhnagi başka uygunsuz davranış da altta yatan bir sorunun işareti olabilir. Genç çocuğunuzun davranışlarında ya da notlarında bu süre zarfında bir oynama beklemek normaldir fakat her dersten pek iyi alan bir çocuğun ani bir başarısızlık yaşaması veya normalde dışadönük olan çocuğunuzun tamamen içedönük hale gelmesi normal değildir. Doktorunuz, yerel danışmanınız, psikoloğunuz ya da psikiyatristiniz uygun danışmanlığı bulmanıza yardımcı olabilir.

Çocuğun Mahremiyetine Saygı Duyun

Bazı ebeveynler, anlaşılır biçimde bu konuda çok zorlanırlar. Çocuklarının yaptığı her şeyin kendilerini ilgilendirdiğini düşünebilirler. Oysa çocuğunuzun genç bir yetişkin haline gelmesine yardımcı olmak için bir miktar mahremiyet alanı tanımanız gerekir. Eğer ciddi sorunlara dair uyarı işaretleri varsa o zaman sorunun çekirdeğine inene kadar çocuğunuzun mahremiyetine müdahalede bulunabilirsiniz. Fakat aksi bir durumda geri durmanız daha iyidir.

Başka bir deyişle, çocuğunuzun odası, mesajları, e-postaları ve telefon konuşmaları mahrem olmalıdır. Ayrıca çocuğunuzdan her an tüm düşüncelerini ve aktivitelerini sizinle paylaşmasını da beklememelisiniz. Elbette güvenlik sebebiyle çocuğunuzun nereye gittiğini, ne zaman döneceğini, ne yapacağını ve kiminle olacağını her zaman bilmelisiniz ancak her detayı bilmenize gerek yok. Üstelik kesinlikle davet edilmeyi beklememelisiniz!

Güvenerek başlayın. Çocuğunuza ona güvendiğinizi fakat güven kırılırsa yeniden inşa edilene kadar özgürlüklerinin kısıtlanacağını söyleyin.

Çocuklarınızın Ne İzlediğini ve Okuduğunu Takip Edin

Televizyon programları, dergiler ve kitaplar, internet gibi araçlar sayesinde çocukların tonlarca bilgiye erişimleri var. Sizin çocuğunuzun ne izlediğinin ve okuduğunun farkında olun. Bilgisayarın ya da televizyonun önünde geçirilen zamanın miktarı konusunda sınır koymaktankorkmayın. Medyadan ne öğrendiklerini ve çevrimiçi kiminle iletişim kuruyor olabileceklerini bilin.

Çocukların televizyon ya da İnternete yalnız başlarına sınırsız erişimleri olmamalıdır; bunlar, kamusal aktiviteler olmalıdır. Teknolojiye erişim de belirli saatlerden (örneğin gece 10’dan) sonra sınırlı olmalıdır ki yeterli uykuyu alabilsinler. Belirli bir saatten sonra cep telefonlarının ve bilgisayarların yasak olması gayet makuldür.

Uygun Kurallar Koyun

Bir ergen için uyuma vakti yaşına uygun olmalıdır tıpkı bebekken olduğu gibi. Ergenlik çağındaki çocukların hala 8-9 saat uykuya ihtiyaçları vardır. Ergenlik çağındaki çocuğunuzun bu ihtiyacı karşılayacak bir uyku düzenine sadık kalmasını teşvik edin.

Çocuğunuzu güvenilir olduğu için ödüllendirin. Hafta sonları gece 22’den sonra sokakta olmama kuralı mı var? 22:30’a çıkarın. Ya da çocuğunuzun her zaman aileyle yapılan planlara katılma zorunluluğu mu vr? Aileyle makul miktarda vakit geçirmeyi teşvik edin ama esnek olun. Büyümekte olan çocuğunuz her zaman sizinle olmak istemiyor diye gücenmeyin. Geçmişi düşünün: Siz de kendi anne ve babanız konusunda muhtemelen aynı şekilde hissediyordunuz.

Bu Çile Bir Gün Bitecek mi?

Çocuklar ergenlik yıllarını geride bırakırken ergenliğin iniş çıkışlarının yavaşladığını göreceksiniz. Ve en nihayetinde bağımsız, sorumluluk sahibi, iletişim kurabilen genç yetişkinler olacaklar.

O yüzden ergenlik çağındaki çocuklara sahip pek çok ebeveynin hayat felsefesini aklınızda bulundurun: Bu süreci birlikte yaşıyoruz ve birlikte atlatacağız!

 

 

Bir Yorum Yazin

Mail adresiniz yayınlanmayacaktır. Zorunlu alanlar işaretlenmiştir *

*

Powered by themekiller.com anime4online.com animextoon.com apk4phone.com tengag.com moviekillers.com